Алтай Республиканыҥ башкарузы 2014 јылда Туулу Алтайдыҥ калыктарыныҥ культуразыныҥ ла ич-кӧгӱс байлыгыныҥ энчизи болуп турган алтай тилди корып алар амадула Алтай тилдиҥ кӱнин темдектеери керегинде Jакаан јараткан. Ол баштапкы катап государственный окылу байрам болуп, 2014 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 20-чи кӱнинде, јарлу бичиичи, баштапкы романист Лазарь Васильевич Кокышевтиҥ чыккан кӱнинде, темдектелген.
«Алтай тилимди jокту, куучындаарга эби jок деп айдышкылайт. А мынайып айдардан озо бойлоры кандый болгонын сананып кӧрӧт не?» (С. Сартакова)
Тӧрӧл тил, тӧрӧл сӧс — ол бистиҥ эҥ jаан байлыгыс. Оны jылыйткан кийнинде, ойто табарга ла орныктырарга кӱч эрjине. Оныҥ салымы бистеҥ камаанду. (Б. Укачин)
Мениҥ тилим уйан да эмес,
Мениҥ тилим улу да эмес,
Мениҥ тилим макты сӱӱбес,
Ӧскӧ тилдерге кӱйӱнип билбес.
Б. Бедюров
Чалгыдаҥ эткен тилимде
Куулгазынду кожоҥ бар.
Jажу jымжак ӱнимде
Jӱрекке тийер ийде бар.
А. Ередеев
М.В. Чевалковтыҥ адыла адалган Эл-библиотекада кычырарыныҥ тӧс jеринде алтай тилдиҥ кӱнине учурлалган «Тӧрӧл тилим – алтай тил» деп кӧрӱ-выставка тургузылган. Мында чӱмдемелдердиҥ, jуунтылардыҥ, сӧзликтердиҥ, тӱӱки литератураныҥ кӧмзӧзи байлык берилген.
Кӧрӱниҥ амадузы - кычыраачыларды алтай тилдиҥ учурыла, керектӱ литератураныҥ тисмезиле таныштырары.
Лазарь Васильевич эзен jӱрерде, келер ӱйеге баштанып, алтай тилди ундыбазын деп, кереес ӱлгерин бичип салган.
Лазарь Кокышев
АЛТАЙ ТИЛИМЕ
Ак-јарыктыҥ алдына келеле,
Айлу-кӱндӱ јеримди кӧрӧлӧ:
«Адайым» — деген алтай тилим,
«Энейим» деген эрке тилим…
Эне Алтайдыҥ эдеги алдынаҥ
Эрке ӱнденип, сен чыккан эдиҥ.
Таштаҥ чыккан тандалай чечектий,
Таҥ алдынаҥ сен ӧскӧн эдиҥ.
Коркушту чактарда тепсеп салганда,
Корболоп сен ойто ӧзӱп келетеҥ.
Ас та болзо, алтай јонымныҥ
Айылдары сайын шулурып јӱретеҥ…
Керсӱ јонымныҥ чӱми јок кожоҥын
Келишкенче сен кееркедип беретеҥ,
Албатым јуунаткан алтай тилим,
Аарчызы јытанган алтай тилим!..
Ӧскӧ албаты тилиле сен
Ӧӧркӧшпӧй, эптӱ таныжып јӱретеҥ.
Jайымды сӱӱген јакшынак уулдардыҥ
Jалбышту сӧзи сен болотоҥ.
Сени јокту, эби јок дешкилеп,
Седеҥдеген немелер ундып салгылайт…
Калыктыҥ алдына каткыга тӱжеле,
Катап сени эске алгылайт.
Эјелер меге чӱмдеген тилим,
«Эш-нӧкӧрим» деген эрке тилим,
Jаманыҥ сениҥ сеспедим мен,
Jаражыҥ шиҥдеп кӧрбӧдим мен.
Кайда да јӱрзем, канайып та јӱрзем,
Канымнаҥ сени айрып болбозым.
Энейим деген эрке тилимди
Эр јажына ундып болбозым!..
Албатымныҥ айткан сӧзи — сен,
Амадап јӱргенде — кожоҥы сен.
Адамныҥ арткан јӧӧжӧзи — сен,
Энемниҥ берген энчизи — сен.
Ыйлаган тушта эрикчил тилим,
Ырысту тужумда чечеркек тилим…
Алтай тилим,
Кару тилим.
